Komunikat Zarządu do Klientów z dnia 11 września 2019 r.
Komunikat dla Klientów ×

Przedsiębiorco, zabezpiecz swoje interesy!

Mając własną firmę – niezależnie od tego, czy jednoosobową, czy spółkę – warto pamiętać, by odpowiednio zabezpieczyć jej interesy. W jaki sposób to zrobić? Gdzie zasięgnąć informacji o kontrahencie i jakie zapisy wprowadzić do umowy, by – w przypadku, gdyby kontrahent nie wywiązał się w terminie ze swoich zobowiązań – otrzymać stosowną rekompensatę?

Odpowiednie zabezpieczenie umowy daje przedsiębiorcy większą pewność, że jej postanowienia zostaną zrealizowane. A to z kolei umożliwia większą swobodę i bezpieczeństwo w prowadzeniu biznesu.

Więcej informacji o kontrahencie

Przygotowując się do współpracy z drugim przedsiębiorcą, warto przede wszystkim zasięgnąć podstawowych informacji o jego firmie w Krajowym Rejestrze Sądowym (o spółkach kapitałowych: akcyjnych i z o.o. oraz osobowych: partnerskich, komandytowych, komandytowo-akcyjnych i jawnych) lub w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (o firmach osób fizycznych). Tym sposobem przedsiębiorca sprawdzi, czy kontrahent naprawdę prowadzi działalność gospodarczą, jak długo działa już na rynku i czym dokładnie się zajmuje.

Poza tym za pośrednictwem portalu podatkowego Ministerstwa Finansów można sprawdzić numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz ustalić, czy kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT. Ta weryfikacja jest bardzo ważna dla VAT-owców. Natomiast szczegółowe informacje na temat sytuacji finansowej firm dostępne są w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), Biurze Informacji Gospodarczej (BIG) oraz w Krajowym Rejestrze Dłużników.

Zadatek, kara umowna, kaucja

Przedsiębiorcy przystępujący do negocjowania zapisów umowy, chcą mieć jak największą pewność, że ich kontrahent dotrzyma zobowiązań. Aby zwiększyć to prawdopodobieństwo, mogą skorzystać z szeregu przewidzianych prawem instrumentów służących do zabezpieczenia zobowiązań umownych. Ich wybór zależy m.in.: od rodzaju zawieranej umowy, formy działalności gospodarczej (jednoosobowa, spółka), stanu cywilnego kontrahenta czy wielkości jego majątku. Lista możliwych do wykorzystania zabezpieczeń jest spora.

Do najbardziej typowych należą:

  • Odsetki za opóźnienie – możliwość ich naliczenia wynika m.in. z przepisów ustawowych, czyli z Kodeksu cywilnego i ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych; w umowie można jednak zastrzec odsetki wyższe niż ustawowe;
  • Kara umowna – strony umawiają się, iż w przypadku gdy jedna z nich nie wykona lub nienależycie wykona to, do czego się zobowiązała, zostanie obciążona karą. Kara ta może być wskazana kwotowo, procentowo bądź zarówno kwotowo, jak i procentowo;
  • Zadatek – jest to określona kwota pieniężna. W przypadku niewykonania umowy przez jedną ze stron druga może – bez wyznaczania terminu dodatkowego – od niej odstąpić, zachowując zadatek;
  • Kaucja – wpłata określonej sumy pieniężnej, która nie stanowi zaliczki na poczet zobowiązania. W umowie należy określić dokładnie zasady dotyczące wpłaty kaucji, jej przechowywania oraz zwrotu, a także sposobu, w jaki zabezpiecza roszczenie. Stosowana jest zwykle w umowach najmu.

Zabezpieczenia w większych transakcjach

W transakcjach na większą skalę mogą być także stosowane:

  • Gwarancja bankowa – pisemne zobowiązanie banku (gwaranta) do zapłaty tzw. sumy gwarancyjnej beneficjentowi gwarancji w przypadku gdy podmiot zlecający gwarancję nie wykonał świadczenia, do jakiego się zobowiązał (np. nie wybudował altany)
  • Gwarancja ubezpieczeniowa – pisemne zobowiązanie zakładu ubezpieczeń (gwaranta) do wypłaty na rzecz beneficjenta gwarancji określonej sumy pieniężnej w przypadku, gdyby wystąpiło zdarzenie losowe określone w umowie (np. powódź)
  • Zastaw rejestrowy – zabezpiecza rzeczy ruchome oraz zbywalne prawa majątkowe; spłata długu powoduje wygaśnięcie zastawu
  • Hipoteka – zabezpiecza dług na nieruchomości dłużnika lub innej osoby; na jej podstawie wierzyciel może dochodzić swoich roszczeń bez względu na to, czyją stała się własnością
  • Przewłaszczenie na zabezpieczenie – przeniesienie własności rzeczy ruchomej (powiernicze przeniesienie własności) na rzecz wierzyciela do czasu spłaty całości lub części zobowiązania.

Przedsiębiorcy nie lubią weksli

Nieco mniej chętnie stosowaną przez przedsiębiorców formą zabezpieczenia jest weksel (trasowany, gdy wystawca poleca zapłatę sumy wekslowej innej osobie [trasatowi] lub własny – wystawca sam zobowiązuje się do zapłaty sumy wekslowej).  Używany bywa również in blanco – czyli np. bez daty, miejsca płatności, wysokości należnej kwoty, remitenta (osoby, na rzecz której ma być dokonana płatność na podstawie weksla). Jeśli wierzyciel zdecyduje się na jego użycie, uzupełnia samodzielnie pozostałe elementy i wszczyna postępowanie sądowe, a następnie egzekucyjne.

Innym – chociaż niezbyt chętnie stosowanym – sposobem zabezpieczenia należności jest zawarcie w umowie oświadczenia o dobrowolnym poddaniu się egzekucji przez dłużnika na podstawie aktu notarialnego. Oznacza to, że w przypadku niewywiązania się ze zobowiązań/należności w terminie, wierzyciel kieruje sprawę do sądu, by uzyskać klauzulę wykonalności (prowadzenie egzekucji z majątku dłużnika). Oświadczenie jest zawsze związane z konkretną, istniejącą umową – nie można sporządzić go abstrakcyjnie. Poza tym musi być dobrowolne i wynikać z woli strony, która zobowiązuje się poddać przymusowej egzekucji.

Nawet bez klauzul można dochodzić odszkodowania

Warto pamiętać, że nawet w przypadku braku klauzul zabezpieczających, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania wierzycielowi przysługuje odszkodowanie za wynikłą z tego szkodę na zasadach ogólnych, wynikających z Kodeksu cywilnego.

Zespół Tax Care

Powiązane tematy
×

Prześlij ten film znajomej osobie:

Anuluj
Poleć film znajomym: